Hệ thống tẩy rửa siêu âm hoạt động kém? Nguyên nhân và giải pháp khắc phục

Trong chuỗi quy trình sản xuất của xưởng, đặc biệt là ở khâu làm sạch bề mặt thì chắc chắn chúng ta đã từng gặp những vấn đề như.

• Chi tiết sau khi rửa vẫn còn dầu.
• Compound đánh bóng vẫn bám trong các khe nhỏ.
• Sản phẩm lúc sạch, lúc bẩn dù cùng một quy trình.
• Dung dịch vừa thay vài ngày nhưng hiệu quả giảm rõ rệt.
• Máy siêu âm vẫn chạy bình thường nhưng chất lượng làm sạch ngày càng kém.
• Bề mặt sau khi rửa có hiện tượng bị loang, vệt nước. Đặc biệt là bề mặt nhôm.

Trong phần lớn trường hợp, vấn đề không nằm ở máy siêu âm mà nằm ở quy trình vận hành.

Dưới đây là những nguyên nhân mình thường gặp nhiều nhất.

Dung dịch làm sạch đã "hết tuổi thọ"

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Nhiều nhà máy chỉ bổ sung thêm hóa chất khi thấy bể bẩn mà không đánh giá tình trạng thực tế của dung dịch.

Sau một thời gian vận hành, dầu, compound và bụi kim loại tích tụ khiến khả năng làm sạch giảm đáng kể. Đặc biệt với những bể không có hệ thống lọc hoặc tách dầu phù hợp.

Vì vậy:

• Sóng siêu âm vẫn hoạt động.
• Máy vẫn chạy bình thường.
• Nhưng hiệu quả làm sạch giảm rất nhiều.

Giải pháp:

• Thay dung dịch định kỳ.
• Theo dõi mức độ nhiễm bẩn của bể.
• Không chỉ bổ sung hóa chất mà cần đánh giá toàn bộ dung dịch làm việc bằng cách đo những thông số quan trọng.

Nhiệt độ chưa đạt vùng làm việc tối ưu

Nhiều đơn vị chỉ bật siêu âm rồi cho sản phẩm vào ngay.
Trong khi đó, hiệu quả của hầu hết dung dịch làm sạch phụ thuộc rất lớn vào nhiệt độ.

Khi nhiệt độ quá thấp:

• Dầu có độ nhớt cao.
• Compound khó tách khỏi bề mặt.
• Phản ứng làm sạch diễn ra chậm.

Theo tài liệu kỹ thuật của NGL, GALVEX 18.01 dùng ở nồng độ 2–5%, 40–70°C, 2–4 phút, tùy chất lượng nước và chất bẩn; nên làm nóng nước trong bể trước khi pha hóa chất.

Giải pháp:

• Không chỉ kiểm tra máy siêu âm.
• Hãy kiểm tra xem bể đã đạt đúng nhiệt độ và thời gian vận hành hay chưa.

Chọn sai hóa chất cho loại chất bẩn

Đây là lỗi mà xưởng sản xuất gặp rất nhiều, thậm chí nhiều xưởng còn rất tin tưởng sunlight rửa bát, sử dụng ồ ạt trong chu trình tẩy rửa.
Mỗi loại chất bẩn có cơ chế bám dính khác nhau và cần hóa chất phù hợp.
Một dung dịch rất tốt để loại bỏ dầu và compound chưa chắc sẽ hiệu quả với PU hoặc keo đóng rắn.

Nhiều xưởng vẫn đang tìm kiếm loại hóa chất “Tẩy rửa được tất cả các loại chất bẩn”
 Thực tế là không có.

Ví dụ:

• Dầu gia công khác với dầu chống gỉ.
• Compound đánh bóng khác với keo.
• PU đóng rắn khác với solder.
• Sơn khác với lớp phủ PVD.

Giải pháp:
Trước khi chọn hóa chất, xưởng cần xác định rõ:

1. Vật liệu nền là gì?
2. Chất bẩn là gì?
3. Chất bẩn mới hay đã đóng rắn?
4. Quy trình hiện tại đang sử dụng là gì?
5. Mục tiêu là làm sạch hay bóc tách lớp phủ?

Đây luôn là năm câu hỏi đầu tiên mà HHN đặt ra trước khi tư vấn.

Sắp xếp sản phẩm trong bể siêu âm chưa đúng

Rất nhiều người thường chủ quan ở bước này nhưng đặt sản phẩm trong bể siêu âm đúng cách cũng giúp phát huy rất tốt năng lực làm việc của dung dịch.

Không ít trường hợp máy hoàn toàn bình thường nhưng sản phẩm vẫn không sạch.

Nguyên nhân là:

• Xếp quá nhiều chi tiết trong một giỏ.
• Các chi tiết chồng lên nhau.
• Đặt trực tiếp xuống đáy bể.
• Những khe cần làm sạch bị che khuất.

Sóng siêu âm cần tiếp xúc trực tiếp với bề mặt cần làm sạch. Nếu sản phẩm che chắn lẫn nhau, hiệu quả sẽ giảm đáng kể.

Giải pháp:

• Không chất quá nhiều sản phẩm trong một lần rửa.
• Sử dụng giỏ phù hợp.
• Giữ khoảng cách giữa các chi tiết để dung dịch và sóng siêu âm lưu thông tốt hơn.

Quy trình sau rửa chưa được kiểm soát

Nhiều người chỉ tập trung vào bước làm sạch mà quên rằng:

Làm sạch chỉ là một phần của quy trình.

Nếu sau khi rửa:

• Không tráng nước đúng cách.
• Không sử dụng nước DI khi cần.
• Không sấy khô kịp thời.

Thì vẫn có thể xuất hiện:

• Vệt nước.
• Xỉn màu.
• Oxy hóa nhẹ.
• Cặn còn sót lại.

Khi đó, rất nhiều người lại nghĩ hóa chất không tốt, trong khi nguyên nhân thực sự nằm ở các công đoạn phía sau.

Giải pháp:
Xem toàn bộ quy trình là một hệ thống:
Làm sạch → Tráng → Sấy
Mỗi công đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuối cùng của sản phẩm.

Kết luận

Sau nhiều năm làm việc với các quy trình làm sạch công nghiệp, HHN nhận thấy rằng:

Một hệ thống tẩy rửa siêu âm hoạt động hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào máy hay hóa chất, mà là sự kết hợp giữa đúng hóa chất, đúng thông số vận hành và đúng quy trình.

GALVEX 18.01 là một ví dụ điển hình. Theo tài liệu của NGL, sản phẩm được thiết kế cho quy trình làm sạch sau đánh bóng, giúp loại bỏ dầu và hợp chất đánh bóng trên nhiều loại kim loại khi sử dụng đúng nồng độ, nhiệt độ và thời gian khuyến nghị.

Tại HHN, thay vì chỉ giới thiệu một loại hóa chất, chúng tôi luôn bắt đầu bằng việc tìm hiểu vật liệu, loại chất bẩn và quy trình hiện tại của khách hàng. Chỉ khi hiểu đúng nguyên nhân, mới có thể đưa ra giải pháp làm sạch phù hợp và ổn định lâu dài.